دانستنی‌های کیفری


قرار نظارت قضایی

قرار نظارت قضایی

در فرآیند دادرسی کیفری همواره دغدغه‌ای میان ضرورت تأمین امنیت و آزادی‌های فردی وجود دارد؛ قرارهای نظارت قضایی تلاشی برای پاسخ‌گویی به این تعارض از طریق اعمال تدابیر محدود کننده به جای سلب کامل آزادی است.

محاربه و افساد فی‌الارض

محاربه و افساد فی‌الارض

در متون کلاسیک فقهی محاربه با کشیدن سلاح علیه مردم تعریف می‌شود و افساد فی‌الارض مفهومی وسیع‌تر از اخلال در نظم و امنیت جامعه داشت؛ اما در حقوق کیفری معاصر ایران مرز این دو عنوان بیش از پیش در هم تنیده شده و پرسش‌های تازه‌ای پدید آورده است. در این مقاله سعی شده است تا ضمن بیان مصادیق این دو جرم، به ابهامات در خصوص آنها پاسخ داده شود.

اختلاس

اختلاس

وقتی کسی باید حافظ بیت‌المال باشد؛ دست در همان مال می‌برد، نه تنها مرتکب یک جرم مالی شده است، بلکه به اعتماد عمومی خیانت کرده است. اینجاست که اختلاس فراتر از یک تخلف اداری به تهدیدی علیه مشروعیت نظام حقوقی و سیاسی بدل می‌شود.

دیه

دیه

در نگاه اول دیه فقط یک عدد است، اما پشت آن حقوق آسیب‌دیده، مسئولیت مرتکب و نگاه عدالت محور قانون قرار دارد. گاهی یک تصادف ساده یا یک درگیری لحظه‌ای می‌تواند به زخمی عمیق یا حتی مرگ منتهی شود. در چنین مواردی قانون برای جبران خسارت، نهادی به نام دیه را در نظر گرفته است.

قصاص

قصاص

قصاص تنها مجازاتی برای قتل نیست، تجسمی است از تلاش قانون برای برقراری عدالت، حفظ نظم و پاسداری از جان انسان‌ها، اما آیا همیشه قصاص پایان ماجراست یا آغاز مسیر عدالت؟ قصاص نهادی است که با وجود قدمت شرعی‌اش، همچنان در دنیای حقوق کیفری امروز محل بحث و تفسیر است.